23.Temmuz.2018, Pazartesi günü eklendi

KİŞİSEL BİLGİLERİMİZ RIZAMIZ OLMAKSIZIN PAYLAŞILABİLİR Mİ?

KİŞİSEL VERİ NEDİR?

Kişisel Veri, gerçek kişinin kim olduğunu belirleyen, teşhis edilebilir özel bilgileri kapsar. Şahsın kimliği belli veya kimliği belirlenebilir gerçek kişilere ait her türlü bilgidir.

Günümüzde teknoloji ilerledikçe şahsımıza özel bilgilere başkalarının ulaşımı da bir o kadar hızlı ve kolay olmaktadır.

Şahsımıza Ait Özel Bilgilere Ulaşımının Bu Kadar Kolay Olması Hukuki Açıdan Sakıncalı mı? Kişisel Verilerin Korunması Gerekmez mi?

Kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları esaslar ‘ Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ‘  ile koruma altına alınmıştır.

KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASINDA NE AMAÇLANMAKTADIR?

Kişisel verilerin korunması ilk olarak Türkiye Avrupa uyum sürecinde , ‘ Kişisel Nitelikte Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulmasında Karşısında Şahısların Korunmasına Dair Sözleşme’  kapsamında  ‘Kişisel Verilerin Korunmasına Dair Kanun’ önce tasarı halinde üzerinde çalışılmış uzun süren çalışmalar neticesinde 7/4/2016 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak kanunlaşmıştır.

Kişisel verilerin korunması konusunda amaç, teknolojinin gelişmesiyle gerçek kişilerin teşhisine yarayan kimliği belli veya belirlenebilir bilgilerin başta özel hayatın gizliliği olmak üzere temel hak ve özgürlüklerin korunması ve kişisel verileri işleyen gerçek veya tüzel kişilerin sorumlulukları, uyması gereken esas ve usuller kanun ile belirlenerek koruma altına almaktır.

Herhangi Bir Kurumda İşlem Yaparken İlk Önce Şahsımıza Ait Tüm Bilgiler Kayıt Altına  Alıyorlar.Bunlar Başka Kurumlar ile  Paylaşılır mı ?

 Paylaşılması Yasaya Uygun mudur ?

Herhangi bir kuruma başvuru yaparken; hastane, banka vs.  tüm bilgilerimizi kayıt altına alıyorlar.Hatta bazı kurumlar parmak izimizi dahi kayıt altına alıyorlar. Daha sonra bu bilgiler başvuru yapılan kurum tarafından şahsın  izni olmaksızın başkaca kurumlarla paylaşılıyor.

Kişisel veriler, ancak  Kanunda ve diğer kanunlarda öngörülen usul ve esaslara uygun olarak işlenebilir. Kişisel verilerin işlenmesinde ; uyulması zorun unsurlar vardır.

Kişisel veriler işlenirken veya başkaca bir kurum ile paylaşım yapılırken kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez veya başkaca kimse / kurum ile paylaşılamaz.

Ancak ve ancak  Kanunlarda açıkça öngörülen  ;

  • Fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması,
  • Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması,
  • Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması,
  • İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması,
  • Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması,
  • İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla,
  • Veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olmasının varlığı hâlinde, ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesi mümkündür.

Kişisel veriler işlenirken ise ; Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun ,  doğru ve gerektiğinde güncel ,belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenmeli,işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü,ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilmedir.

Kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel nitelikli kişisel veridir.

Özel nitelikli kişisel verilerin, ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesi yasaktır.

Sadece  sağlık ve cinsel hayat dışındaki kişisel veriler, kanunlarda öngörülen hâllerde ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir. Sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler ise ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgilinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir. Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde, ayrıca Kurul tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınması şarttır.

 

Veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri gereği şahsın kişisel bilgilerini paylaştığı Veri sorumlusu;

  • Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek veya  erişilmesini önlemek,
  • Kişisel verilerin muhafazasını sağlamak, amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır.
  • Şahsın kişisel bilgilerini paylaştı veri sorumlusu, kişisel verilerin kendi adına başka bir gerçek veya tüzel kişi tarafından işlenmesi hâlinde,  belirtilen tedbirlerin alınması hususunda bu kişilerle birlikte müştereken sorumludur.
  • Veri sorumlusu, kendi kurum veya kuruluşunda,   Kanun hükümler çerçevesinde  gerekli denetimleri yapmak veya yaptırmak zorundadır.
  • Veri sorumluları ile veri işleyen kişiler, öğrendikleri kişisel verileri   Kanuna  aykırı olarak başkasına açıklayamaz ve işleme amacı dışında kullanamazlar. Bu yükümlülük görevden ayrılmalarından sonra da devam eder.
  • İşlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde, Kişisel verileri şahsın açık rızası olmaksızın başkasıyla paylaşma ve yayma suçu olarak veri sorumlusu TCK md. 136 gereği işlemiş sayılır . Kanunda suç olarak belirlenmiş bu fiili gerçekleştiren kişi veya kurum cezalandırılır.

Herkes,  veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili;

  • Kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme,
  • İşlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
  • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
  • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
  • Kişisel verilerin eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme,
  • Kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
  • Belirtilen yapılan işlemlerin, kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
  • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
  • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğraması hâlinde zararın giderilmesini talep etme, haklarına sahiptir.

Kısaca bilinmesi gereken , Kendisine ait olmayan başkasının kişisel bilgi ve belgeleri ancak kanunda öngörülen haller ve  mahkeme kararıyla veya şahsın kendi rızasıyla bir başkasıyla paylaşılabilir.

Unutulmamalıdır ki hayatın olağan akışı içerisinde bilgilerimiz  birçok kurum veya şahısla paylaşılmaktadır. Kanuna aykırı şeklide Kendi rızamız dışındaki kişisel verilerimizin  paylaşıldığını fark etmemiz veya buna  dair herhangi  bir şüphede bilişim hukuku alanında uzman bir hukukçudan yardım alarak kanunda suç olarak tanımlanmış fiili gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişiler hakkında ivedilikli olarak   şikayette bulunularak, cezalandırılmaları için hukuki süreç başlatılmalıdır.

Sevgilerle..

Av.Makbule PEKŞEN

av.makbulepeksen@gmail.com

 

 

 

Yazar Hakkında

- Kadir Has Üniversitesi  Hukuk Fakültesi'nden 2010 yılında mezun olan ve  Bilişim Hukuku,Fikri Sınai Hakları, Tüketici Hakları, Gayrimenkul Hukuku, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku,Franchising Hukuku,Aile Hukuku,İdare Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, Ticaret Hukuku, Dış Ticaret ve Gümrük Hukuku branşlarında ve ortağı olduğu Pekşen & Tayanc Hukuk Bürosunda serbest avukatlık faaliyetine devam etmektedir. Ayrıca, sadece faaliyet göstermiş olduklar İstanbul' da değil Türkiye' nin farklı illerinde de danışmanlık hizmeti sürdürmektedir.

Yorum bırakın

XHTML: html etiketlerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>